Arnoud Boot: laat de woningmarkt met rust

5 november 2013 – Ga tussentijds niet beleidsmatig weer aan de woningmarkt sleutelen en laat die met rust. Dat zegt Arnoud Boot, hoogleraar Economie aan de Universiteit van Amsterdam, in het nieuwe NVMagazine. Vorig jaar stelde hij samen met een twintigtal economen een zesstappenplan op naar een betere woningmarkt, maar hij predikt nu vooral zekerheid. “Een vergezicht is alleen realistisch als dat ook haalbaar is.”

Boot: “Het is prachtig om vergezichten te scheppen, maar ze moeten ook realiseerbaar zijn. Vraag is wat voor woningmarkt wij in de toekomst nodig hebben? Dat moet geen woningmarkt zijn die bestaat uit mensen die zich op 25-jarige leeftijd in de schulden steken. Die woningmarkt moet bestaan uit mensen die gemakkelijk terecht kunnen in een commerciële huurmarkt. Mensen die vervolgens niet als een dolle sparen voor pensioen, maar die sparen voor een woning. Dat is het vergezicht waar we naar toe moeten.”

Meer dan honderd procent
Boot: “In zo’n wereld krijg je niet meer van die torenhoge loan-to-value ratio’s (de verhouding tussen het totale leenbedrag en de zekerheden die daar tegenover staan, red.) van meer dan honderd procent. Mensen hebben dan ook niet meer zo’n gigantische schuld waarmee ze opgezadeld zitten. En je krijgt door de commerciële huurmarkt een veel flexibeler woningmarkt, doordat mensen zich niet meer op jonge leeftijd op een idiote manier in de schulden steken. Dat die maximale schulden ook nog eens niet goed zijn voor het bankwezen en alleen maar instabiliteit creëren, dat laat ik gemakshalve even buiten beschouwing. Met andere woorden: iedereen gaat er in zo’n situatie op vooruit.”

Twee dingen doen
Boot: “We zitten nu in een economische constellatie waarin je twee dingen moet doen. Aan de ene kant moet je kijken dat je voorspelbaar bent en zekerheden verschaft. Aan de andere kant moet je ervoor zorgen dat je een fatsoenlijk transitiepad hebt. Dat wil zeggen: geen dingen doet die haaks staan op je uiteindelijke vergezicht. Dus je moet – en dat is nu een randvoorwaardebeleid – beleid voeren dat in ieder geval consistent is. Beleid dat in overeenstemming is met het vergezicht dat ik zojuist schetste. Maar dat aan de andere kant ook zekerheid biedt. Je zult dus ook pragmatisch moeten zijn.”

Boot vervolgt: “Wanneer minister Blok voor een beleid kiest waarbij de hypotheekrenteaftrek in stapjes wordt teruggebracht naar 37 procent tegen 37/38 procent belastingtarief, houd je daar dan ook aan. Dan kun je wel zeggen dat dit te langzaam is, of dat een belastingtarief van 30 procent renteaftrek wenselijker zou zijn, maar dan ga je morrelen aan het ingeslagen beleid. En doe dat nu vooral niet.”

Pragmatisch
Boot: “Wat je nu ziet is dat de huurplannen van het kabinet leiden tot iets meer marktconforme huren. En dat is een minimale voorwaarde om te komen tot een commerciële huurmarkt die op termijn nodig is. De loan-to-value ratio kan nu niet naar 80 procent terug worden gebracht, want dan kan niemand meer op de markt terecht. Immers, we beschikken nu nog niet over het nieuwe systeem waarbij je eerst in een commerciële huurwoning zit en dat je spaart voor een huis. Daarom pragmatisch zijn en zeggen: er is een aantal veranderingen geweest, beleid is ingezet, daar kunnen mensen nu aan wennen, en dit zijn de spelregels voor de toekomst. Plaats die spelregels niet elke dag ter discussie omdat je rigide wilt vasthouden aan die lange termijnvisie.

Er moet nu rust aan het front zijn. Als straks die huizenmarkt zich weer heeft hersteld, dan zal het geen grote invloed hebben als je de renteaftrek uiteindelijk gaat terugbrengen tot een belastingtariefaftrek van 30 procent. En of je dat nu in twintig of vijfentwintig stappen doet, maakt ook niet uit. Dat heeft nauwelijks invloed.”

Valkuil
Boot: “Je moet er wel voor waken dat je niet in dezelfde valkuil stapt zoals in het verleden is gebeurd. Die valkuil is dat onder goede economische omstandigheden maatregelen toch niet worden genomen. Toen ook was er geen enkele bereidheid tot hervormingen van de woningmarkt. Dat moet nu echt worden voorkomen.

Kijk bijvoorbeeld naar het sociaal akkoord dat er nu ligt. Daar zie je een soortgelijke situatie als met het woonakkoord. Ook daaraan wordt gemorreld. Maar wat zie je? Het flexibiliseren van het ontslagrecht creëert nu alleen maar extra onzekerheid onder mensen. Laat dat met rust en doe dat pas later in een herstellende periode van de economie.

Zorg er ook voor dat je het ingeslagen beleid nu opschrijft in een akkoord – absoluut vastleggen kun je het natuurlijk nooit –, zodat je een richting uitzet naar de toekomst. Datzelfde, zo luidt mijn advies, moet je met de woningmarkt doen.”

Bron: nvm.nl



Delen:

Comments are closed.